Bij binnenkomst waren de kinderen al zo’n twee uur aan het spelen. Een paar zijn druk bezig met speelgoed, anderen ontdekken een tunnel en er wordt gespeeld met sensory rijst. Het is rustig in de ruimte. Heel rustig zelfs.
“Dit heb ik nog nooit meegemaakt,” vertelt een van de ouders. Haar kind speelt al uren achter elkaar. Zonder pauze. Zonder dat het na een halfuur genoeg is geweest of begint te huilen door alle prikkels.
En juist dat maakt deze middag zo bijzonder.
Rust om te spelen
De prikkelarme speeldag is ontstaan vanuit de behoefte van ouders aan een plek waar hun kinderen kunnen spelen zonder dat alle prikkels van een gewone speelomgeving op hen afkomen. Daarom waren er vandaag bewust maar acht kinderen aanwezig.
Er is geen harde muziek en het speelgoed maakt zo min mogelijk geluid. Geen onverwachte liedjes, sirene of piepende apparaten. De kinderen kunnen zelf kiezen waarmee ze spelen en krijgen de ruimte om dat op hun eigen manier te doen.
Een van de activiteiten is spelen met ‘sensory’ rijst. De ouders hebben dit zelf voorbereid. Kinderen kunnen de rijst voelen, scheppen en ontdekken. Het geeft behoorlijk wat rommel, vertelt een moeder lachend. “Thuis doe je dit niet zo snel.”
Maar hier kan het gewoon.
En misschien is dat precies wat deze middag zo prettig maakt. Er hoeft even niet opgeruimd te worden. Er hoeft niets aangepast te worden. Er is ruimte om te ontdekken en te spelen zoals een kind dat zelf prettig vindt.
“Ieder kind mag hier gewoon zichzelf zijn”
Wat meerdere ouders opvalt, is de rust die bij hun kinderen ontstaat. Niet alleen doordat het stiller is, maar ook doordat de andere kinderen op een vergelijkbare manier spelen en reageren.
Een kind hoeft zich hier minder aan te passen. Er is geen druk om op een bepaalde manier mee te doen. Ieder kind mag zichzelf zijn. Dat merkt een ouder bijvoorbeeld aan haar zoon. Hij komt wat verlegen binnen, maar gedurende de middag ziet ze hem steeds meer openbloeien.
Voor ouders is dat een bijzonder moment.
Een moeder vertelt hoe moeilijk het soms is om haar kind op een gewone speelplek alleen te zien spelen. Niet omdat hij niet graag met andere kinderen wil spelen, maar omdat een drukke omgeving, veel geluid en onverwachte situaties te veel kunnen zijn. Dan blijft hij liever op zichzelf.
“Als moeder is het gewoon jammer om dat te zien,” vertelt ze.
Hier ziet ze haar kind wél spelen met andere kinderen. Kinderen bij wie hij zich op zijn gemak voelt. Kinderen met wie hij contact kan maken op een manier die bij hem past.
En dat doet iets.
Ook voor ouders brengt de middag rust
De prikkelarme speeldag is daarmee niet alleen waardevol voor de kinderen. Ook voor de ouders betekent de rustige omgeving veel.
Op een gewone speelplek ben je als ouder vaak voortdurend aan het opletten. Heeft mijn kind het nog naar zijn zin? Worden de prikkels niet te veel? Voelt hij zich wel veilig? Wordt hij niet buitengesloten of misschien zelfs gepest?
Hier hoeft dat minder.
Een ouder kan even ontspannen, een gesprek voeren met een andere ouder, die overigens in een zelfde situatie zit, of gewoon rustig kijken naar haar kind dat aan het spelen is.
Die herkenning onder ouders is ook een belangrijk onderdeel van de middag. Je hoeft niet veel uit te leggen. Andere ouders begrijpen hoe het is om steeds op zoek te zijn naar een plek waar je kind zich prettig voelt, en dat contact maken en een community opbouwen is ook fijn.
“We willen dat hij zijn eigen ervaringen heeft”
Een van de ouders verwoordt in het Engels waarom deze middag zo belangrijk is: “het is makkelijk voor mijn zoon om in zijn kamer te blijven en in zijn eentje met zijn eigen speelgoed te spelen, maar we willen ook dat hij zijn eigen ervaringen heeft.”
Thuis spelen kan veilig en vertrouwd zijn. Maar kinderen hebben ook behoefte aan nieuwe ervaringen, aan andere kinderen ontmoeten en aan de ruimte om de wereld te ontdekken.
Voor deze kinderen betekent dat soms dat je de omgeving anders moet inrichten.
Niet het kind moet zich steeds aanpassen aan de omgeving. De omgeving kan ook worden aangepast aan wat een kind nodig heeft. Dat klinkt misschien eenvoudig. Maar voor de kinderen en ouders die hier vandaag zijn, maakt het een wereld van verschil.
“Dit zou vaker moeten kunnen”
Aan het einde van de middag is één ding duidelijk, er is behoefte aan dit soort momenten.
Acht kinderen lijkt misschien weinig, maar voor een activiteit als deze is het bewust een klein aantal. Juist daardoor blijft het rustig en overzichtelijk. Tegelijkertijd zijn er veel meer kinderen en ouders die graag een plek zouden hebben waar hun kind op deze manier kan spelen.
Een van de ouders zegt dan ook dat het jammer is dat dit maar een paar keer georganiseerd wordt. Want waarom zou een kind alleen af en toe zo’n plek kunnen hebben?
Pim, vader van een dochter met autisme, kwam via het wijkteam bij Welzijn Velsen terecht met zijn idee voor een prikkelarme speeldag. Vanuit Welzijn werd meegedacht over hoe dit idee werkelijkheid kon worden. Want soms is er maar een klein duwtje nodig om iets in beweging te zetten. Door te luisteren naar inwoners, ruimte te geven aan hun ideeën en samen te kijken naar wat wél mogelijk is, ontstaan initiatieven die echt iets kunnen betekenen.
De middag in De Koe laat zien wat er kan gebeuren wanneer je een omgeving creëert die aansluit bij verschillende behoeften. Kinderen spelen urenlang, ouders ervaren meer rust en er ontstaat ruimte voor ontmoeting.
